|
Ülkemizin birçok göl ve akarsuyunda bulunan yayın balığı (Silurus glanis), talebi fazla olan bir türdür. Ancak bilinçsiz avlanma ve olumsuz çevre faktörlerinden dolayı birçok göl ve akarsuyumuzda nesli ya tamamen tükenmiş veya oldukça azalmıştır. Populasyonlarda gerekli restorasyonun temini ancak stok takviyeleri ve bu türün yapay koşullarda üretimi ile
mümkündür. Yine Dicle ve Fırat nehirlerimizde bu türün yakın bir akrabası olan Mezopotamya yayını (Silurus triostegus) yaşamaktadır. Genel biyolojik özellikleri itibarı ile birbirine çok benzeyen bu iki türden yayın balığının (Silurus glanis) üreme metodları çalışmamızda ele alınmıştır. Aynı yöntemler uygulanarak Mezopotamya yayınından (Silurus triostegus) da yavru alınabilir.
1. Yayın Balığı, Silurus glanis
Siluridae familyasına mensup bir türdür. Bölgesel bir yoğunluk göstermeksizin Orta, Doğu Avrupa ve Batı Asya akarsu ile göllerinde yaşamaktadırlar. Genellikle tatlısu formu
oldukları halde, bazen Karadeniz ve Baltık Denizi sahillerinin acı sularına da geçtikleri ifade edilmektedir. Bu türün,Trakya üzerinden ülkemize girip, birçok göl ve akarsuyumuzda
mevcut olduğu bilinmektedir. Örneğin Manyas, Apolyont, İznik, Gölcük (Ödemiş), Çıldır ve Gölhisar gölleri ile; Sakarya, Kızılırmak, Büyük Menderes nehirleri ve Porsuk çayında
mevcudiyetleri yapılan çeşitli faunistik çalışmalarla saptanmıştır.
2. Bazı Biyo-ekolojik Özellikleri
Yayın balığının eti; kemiksiz, lezzetli ve yüksek protein içeriğine sahiptir. Gerek Avrupa ve gerekse ülkemizde piyasa talebi iyi bir düzeydedir. Karnivor ve saldırgan bir tür
olup, diğer balıkların değerlendirmediği besin kaynaklarını ete dönüştürür. Besinlerini daha çok su insektleri ve onların larvaları, solucan, kurbağa ve tadpolesler oluşturur. Ayrıca sazanla
birlikte yapılan yetiştiricilikte, havuzdaki yabani yumurtlamadan gelişen frylar yayın tarafından tüketilerek oluşabilecek rekabet ortamı giderilir. Ekonomik ve hijyenik açıdan ele
alındığında da çok önemli bir tür olduğu görülür. Zira hasta ve ölmüş balık materyallerini yiyerek, suda bir çöpçü ödevini yerine getirerek herhangi bir enfeksiyonunun yayılmasını
önler.
Yaşama ortamları, çoğunlukla havuz tabanının derin ve bitkilerle çevrilmiş bölgeleridir. Genellikle gün ışığının olduğu saatlerde korunaklarda saklanırlar. Geceleri ise,
yem bulmak üzere saklandıkları yerlerden çıkarlar. Letarjik bir balık türü olup, pasif kalırlar.
Ancak avı iyice yorgunsa o zaman avına saldırır. Oldukça iştahlı bir balıktır. Yayın balığı,diğer karnivorlara göre kannibalizme daha az eğimlidir.
Uysal özelliğinden dolayı hareket için enerji harcamaması yemi etkili bir şekilde ete dönüştürür. Diğer birçok özelliğinden dolayı ise, sazanla birlikte yetiştirildiğinde büyük
avantajlar sağlar. Ülkemizde yapay yetiştiriciliği ve üretimi, birkaç çalışma ve amacına ulaşamayan proje ile sınırlıdır. Yalnız Keban DSİ'de yapılan üretim çalışmaları ümit vericidir.
Tüm bunlara karşın, ülkemiz suları bu türün yetiştirilmesi için oldukça uygun olup, üretildiği takdirde önemli bir pazar payına sahip olacaktır.Vücudu çıplak olup, yumuşak ve visköz karekterli bir deri ile örtülüdür. Baş, ön kısımda yuvarlak ise de, dorso-ventral olarak hafifçe yassılaşmıştır. Çenelerindeki dişleri iyigelişmiştir. Ağzı büyük olup, 3 çift bıyık taşır. B üç çiftten iki çifti alt çenede, bir çifti ise,
üst çenede b lunur. Gözleri gayet küçüktür. yanal çizgi sırta daha yakın olan düz bir çizgi şeklinde uzanır. Vücut anüsün bulunduğu bölgeden itibaren kuyruğa doğru gidildikçe
yanlardan yassılaşır. Dorsal yüzgeç çok küçük olup, baş kısmına oldukça yakındır. Buna
karşın, anal yüzgeç oldukça uzun olup, ventral yüzgeçlerin hemen gerisinden başlar ve kuyruk
yüzgecinin çok yakınına kadar uzanır. Kuyruk yüzgeci tek loplu, serbest ve kenarı yuvarlaktır
Pektoral yüzgeçlerde, düzensiz dişler taşıyan çok kuvvetli birer diken ışını bulunur ( Şekil 2) .
 Yazılarla İlişiki Seçenekleri
|
